سال 3، شماره 2 - ( پاییز و زمستان 1396 )                   جلد 3 شماره 2 صفحات 47-61 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Mir Gholmai M, Keynejad M A, Alizadeh B. An Appraisal of the Tabriz Comprehensive Plan in terms of the Feasibility of Islamic Justice. CIAUJ. 2018; 3 (2) :47-61
URL: http://firooze-islam.ir/article-1-157-fa.html
میرغلامی مرتضی، کی نژاد محمدعلی، علیزاده بهرام. ارزیابی طرح جامع شهر تبریز از منظر تحقق ‌پذیری عدالت اسلامی. فرهنگ معماری و شهرسازی اسلامی. 1396; 3 (2) :47-61

URL: http://firooze-islam.ir/article-1-157-fa.html


1- دانشگاه هنر اسلامی تبریز ، m.mirgholami@tabriziau.ac.ir
2- دانشگاه صنعتی سهند
3- دانشگاه هنر اسلامی تبریز
چکیده:   (670 مشاهده)
تسلط نظام سرمایه‏‌داری بر ساختارها و فرایندهای برنامه‏‌ریزی شهری، بین منافع خصوصی و عمومی در هنگام تولید و بازتولید فضاهای شهری، تعارض ایجاد کرده است. برنامه‏‌ریزی شهری عدالت‏‌محور رهیافتی نوین برای حل این تعارض است. اما به دلیل وابستگی مفهوم عدالت به شرایط زمانی، مکانی و جهان‏‌بینی، ارائۀ چارچوبی جهان‏‌شمول از عدالت فضایی تا حدودی ناممکن است اما منطبق‏‌سازی آن با ارزش‏‌های جامعۀ مورد مطالعه ضرورت دارد. این پژوهش از یک سو به دنبال تبیین چارچوبی جهت ارزیابی عدالت فضایی منطبق بر ارزش‏‌های جامعۀ اسلامی- ایرانی و از سوی دیگر به دنبال ارزیابی آخرین طرح جامع تبریز از لحاظ میزان و چگونگی دستیابی آن به عدالت فضایی در شهر است. روش پژوهش در بخش تبیینی، استدلال منطقی و در بخش ارزیابی، تحلیل محتواست.
مفهوم عدالت در آرای متفکران پرورش‌‏یافته در جهان‏‌بینی اسلامی با چهار معیار کانونی هم‏‌عرض «کنترل اجتماعی»، «حق»، «کرامت انسانی» و «انصاف» گره خورده است. از ترجمۀ این معیارها در ساحت برنامه‏‌ریزی شهری می‏‌توان به چهار معیار هم‏‌عرض «خودتنظیمی»، «حق مردم بر شهر»، «توانمندسازی» و «تعادل فضایی» رسید. معیار خودتنظیمی بر بعد سیاسی، معیار حق مردم بر شهر بر بعد حقوقی، معیار توانمندسازی بر ابعاد اجتماعی- اقتصادی و تعادل فضایی بر بعد کالبدی عدالت فضایی، تأکید دارد. ارزیابی محتوای سند طرح جامع تبریز نشان داد که تهیه‏‌کنندگان این طرح، دستیابی به عدالت فضایی را بیشتر از طریق استفادۀ بهینه از زمین مطالبه کرده‏‌اند. چنین مطالبه‏‌ای، بیش از آنکه سیاسی، حقوقی و اجتماعی باشد، کالبدی و اقتصادی است و راه را برای تسلط منفعت خصوصی بر منفعت عمومی در شهر هموار می‏‌سازد.
متن کامل [PDF 4689 kb]   (362 دریافت)    

فهرست منابع
1. Aminzadeh, B. and M. Naghizadeh. 2002. Islamic utopia: City of justice. Soffeh 12(3-4): 21‒31 [in Persian].
2. Bahrampour, Shaban Ali. 2000. Introduction to critical discourse analysis. Tehran: Media Studies and Researches center [in Persian].
3. Campbell, Scott and Susan S. Fainstein .2003. Readings in planning Theory. New Jersy: Wiley-Blackwell.
4. Campbell, H. and R. Marshall. 2006. Towards justice in planning. European Planning Studies Press 14 (2): 239–52. [DOI:10.1080/09654310500418192]
5. Dadashpour, Hashem, Bahram Alizadeh and Faramarz Rostami. 2016. Spatial justice discourse in the city. Tehran: Azarakhsh publications [in Persian].
6. Dufaux, Frederic and Pascale Philifert. 2013. Spatial Justice and Territorial Policies. Paris: West Paris University Press.
7. Fainstein, Susan.2010. The just city. New York: Cornell University Press.
8. Farabi, Abu naser .1961. Al-Fusul al-Madina. Translated by D. M. Dunlop. Cambridge: University of Combridge Press.
9. Gervais-Lambony, Philippe. 2014. Spatial Justice and city. Paris: Karthala Press.
10. Harvey, David. 1990. Social Justice and the City. Georgia: University of Georgia Press.
11. –––––––. 2008. The right to the city. New Left Review 53: 23–40.
12. –––––––. 1973. Social Justice and the City. Georgia: University of Georgia Press.
13. –––––––. 1996. On Planning the Ideology of Planning: Reading in planning theory. Edited by Scott Campbell and Susan Fainstein. New Jersy: Blackwell Publishers.
14. Ibn Rushd and Abu al-Walid. 1956. Averroes Commentary on Plato`s Republic. Edited by E.I.J. Rosenthal. Cambridge: University of Cambridge Press.
15. Ibn Sina and Abu Ali al-Husayn. 1960. Kitab Al-Shafa: Al-Ilahiyat. Edited by Yusuf Musa and Sulayman Dunya. East: Cairo press [in Arabic].
16. Khadduri, Majid. 2002. The Islamic Conception of Justice. Translated by Mostafa Younesi and Mohammad Zahiri. 2015. Tehran: University of Mofid publications [in Persian].
17. Kheyroddin, R. 2014. Reviewing Physical Incarnation of Islamic Concept of Spatial Justice Cartographic Analysis of Spatial Justice in 112 Districts of Tehran Metropolis. Journal of Research in Islamic Architecture 1: 43- 57 [in Persian].
18. Lefebvre, Henry. 2000. The right to the city. Architecture Culture. New York: Rizzoli.
19. Marcuse, Peter. 2009. Spatial Justice: Derivative but Causal of Social Injustice. Columbia: University of Columbia Press.
20. Mirfakhraei, Tezha. 2004. The process of discourse analysis. Tehran: Ministry of Culture and Islamic Guidance publications [in Persian].
21. Mirjany, H. 2010. Logical reasoning as a research method. Soffeh 50: 35‒50 [in Persian].
22. Motahhari, Morteza. 1989. Twenty speeches. Tehran: Sadra publications [in Persian].
23. –––––––. 1997. Justice of God. Tehran: Sadra publications [in Persian].
24. Naghsh Mohit engineering consultant. 2011. Development and construction plan of Tabriz city [in Persian].
25. Qutb, Sayyid. Social justice in Islam. 1953. Translated by Mohammad A. Gerami and Hadi Khosroshahi. 2000. Tehran: Kolbeh Shorouq publications [in Persian].
26. Sadr, Muhammad Baqir. 1960. Our economics. Translated by Mohammad Mehdi Fouladvand. 1981. Tehran: Islamic Sciences Foundation [in Persian].
27. Sedigh Sarvestani, R. A. and A. Daqagheleh. 2008. Comparing the attitudes of ordinary citizens and community elites about social justice. Social sciences 24‒47 [in Persian].
28. Saeidi Rezvani, H. 2014. Passing on a fair city in theories of urbanization and Islamic teachings. Sustainable city 1(1). 135‒63 [in Persian].
29. Shokouhi Bidhendi, M. S. 2015a. Evaluating Spatial Justice in Urban Development Plans, PhD Diss. Urbanism faculty. Collage of fine arts. University of Tehran [in Persian].
30. –––––––. 2015b. Evolution of the concept of justice in the Indian society and its spatial representation. Journal of art and civilization of the orient 2(6). 30‒41 [in Persian].
31. Soja, Edward .2010. Seeking Spatial Justice. Minneapolis: University of Minnesota Press.
32. Tabatabaei, Mohammad Hossein. 2014. Al-Meizan fi Tafsire Al-Quran. Qom: Esmaeilian press office [in Persian].
33. Yagoubi, Daryoush. 2009. Iranians understanding of Justice. Tehran: Jame-e-shenasan publications [in Persian].

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA code

ارسال پیام به نویسنده مسئول


کلیه حقوق این وب سایت متعلق به نشریه فرهنگِ معماری و شهرسازی اسلامی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2018 All Rights Reserved | Culture of Islamic Architecture and Urbanism Journal

Designed & Developed by : Yektaweb